De metate, een historisch werktuig voor tortilla's in Mexico

De naam metate komt van het Nahuatl-woord metetl, dat "maalsteen" betekent.

Hij bestaat uit een steen, bijna altijd rechthoekig, waarmee mais en cacao worden gemalen, naast andere groenten die als voedsel dienen. De metate gaat samen met de "metlapilli", wat "de hand van de metate" betekent: een cilindervormige steen die wordt gebruikt om te malen. Hij wordt gemaakt van vulkanisch gesteente met een lage porositeit, hoewel er ook exemplaren zijn van gebakken klei of graniet. Er wordt heel wat mee gemalen.

Hij ontstond in het pre-Spaanse tijdperk en werd gebruikt door verschillende culturen in Mexico, Guatemala, Belize, El Salvador, Nicaragua en Honduras. Dit werktuig was zeer belangrijk voor de wereldwijde economie, want zowel voor als na de verovering was het al het belangrijkste middel om meel, sauzen, kleurstoffen en andere stoffen te verkrijgen. Vroeger was het een van de duurste voorwerpen in huis, daarom werd het versierd met gravures om het te herkennen, en vaak maakte het deel uit van de huwelijksbruidsschat.

De metate wordt tegenwoordig gebruikt als werktuig om granen en specerijen te malen, in het bijzonder voor het bereiden van verschillende Mole en het deeg voor tortilla's. Door de modernisering en de komst van elektriciteit wordt de metate niet meer op grote schaal gebruikt.